باج‌افزارها که در زبان انگلیسی Ransomware نامیده می‌شوند، گونه‌ای از بدافزارها هستند که دسترسی به سیستم را محدود کرده و ایجادکننده آن برای برداشتن محدودیت، درخواست باج می‌کند. به زبان ساده این بدافزارها عموما فرمت تمامی فایل‌های مهم سیستم شما را تغییر داده و پیامی به شما می‌دهند که اگر می‌خواهید فایل‌ها به حالت قبلی برگردد، باید مبلغ‌های گزافی را به شماره حساب اعلام شده بریزید.

به تازگی باج افزار جدیدی با نام WannaCry شروع به پخش شدن با سرعت و حجم بی سابقه‌ای نموده است. زمانیکه این باج افزار بتواند به سیستم کاربر دسترسی پیدا کند، تمامی فایل‌ها را رمز گذاری کرده و از قربانی تقاضای پرداخت مبلغی معادل ۳۰۰ دلار را می‌کند. همچنین این ویروس با استفاده از اکسپلویتی با نام EternalBlue سعی در دسترسی به سایر دستگاه‌ها در شبکه می‌نماید.

مطمئنا از دست دادن اسناد، عکس‌ها، آهنگ‌ها، ویدئوها و سایر فایل‌های مهم شما مثل کابوس بوده و از طرفی حتی اگر شما بخواهید صدها دلار نیز به سازنده باج افزار پرداخت کنید، از آنجاییکه تقریبا اکثر افراد در ایران کارت اعتباری بین المللی ندارند، چنین کاری عملا امکان پذیر نیست. از طرفی اگر به هر روشی موفق به پرداخت هزینه نیز شوید، هیچ گونه تضمینی جهت بازگردانی فایل‌های شما به حالت اول وجود ندارد. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم تا توصیه‌های زیر را جدی بگیرید تا سیستم شما آلوده به بدافزار نشود:

- همواره سیستم عامل خود را به روز نگه دارید. متاسفانه هنوز هم برخی کاربران از سیستم عامل‌های قدیمی نظیر XP استفاده می‌کنند که چندین سال است پشتیبانی از آن توسط شرکت سازنده به اتمام رسیده و دیگر آپدیت جدیدی برایش عرضه نخواهد شد. به این ترتیب کاربرانی که از نسخه‌های قدیمی ویندوز استفاده می‌کنند، به سادگی اطلاعات خود را در معرض خطر قرار می‌دهند. با توجه به گسترش روز افزون حملات سایبری، پیشنهاد ما استفاده از امن ترین ویندوز موجود تاکنون یعنی Windows 10 می‌باشد.

- حتما از آخرین نسخه یک آنتی ویروس معتبر بر روی دستگاه خود استفاده کنید. فراموش نکنید برنامه‌هایی نظیر Windows Defender که به صورت پیش فرض بر روی ویندوز نصب است، به هیچ عنوان نمی‌تواند شما را در برابر فایل‌های مخرب خطرناک حفاظت کند. از طرفی استفاده از آنتی ویروس‌های قدیمی یا نامعتبر، تفاوت چندانی با نداشتن آنتی ویروس ندارد. دیگر وقت آن رسیده تا به جای استفاده از نسخه قدیمی آنتی ویروس‌ها با سرور آپدیت متفرقه، با اندکی هزینه بیشتر، یک آنتی ویروس لایسنس دار تهیه کرده و خیال خود بابت امنیت سیستمتان را راحت کنید. آنتی ویروس‌های ESET و Kaspersky از همان ابتدا امکان شناسایی باج افزار WannaCry را داشته و با استفاده از متدهای امنیتی پیشرفته جلوی انتشار آن بر روی سیستم و در سطح شبکه را خواهند گرفت.

- تهیه نسخه پشتیبان ضروری است. با توجه به اینکه باج افزارها تمامی اطلاعات را رمزگذاری می‌کنند، عملا شما همه اطلاعات خود را از دست خواهید داد. اما اگر شما به صورت مداوم از اطلاعات خود نسخه پشتیبان تهیه کرده باشید، در بدترین حالت نیز تمامی اطلاعات خود تا چند روز گذشته را خواهید داشت. اگر اطلاعات بسیار مهمی در کامپیوتر خود دارید، علاوه بر تهیه یک نسخه پشتیبان از اطلاعات بر روی هارد دیسک اکسترنال، داده های ضروری خود را نیز بر روی حافظه فقط خواندنی نظیر DVD رایت کنید. در نظر داشته باشید که باج افزارها تنها بر روی حافظه‌هایی که امکان نوشتن اطلاعات دارند قادر به خراب کردن فایل‌ها بوده و اگر اطلاعات شما بر روی حافظه فقط خواندنی نظیر DVD باشد، از آسیب این نوع بدافزار در امان خواهد بود.

- امروزه یکی از راه‌های متداول انتقال بدافزارها از طریق ایمیل و یا شبکه‌های اجتماعی می‌باشد. افراد سودجو سعی می‌کنند تا با طراحی و ساخت ایمیل‌های جذاب، شما را مشتاق به باز کردن و کلیک بر روی لینک یا دریافت فایل‌های مختلف کنند.
معمولا در این موارد نیز یک فایل Zip ،PDF و... ضمیمه پیام شده و یا لینکی حاوی فایل در داخل متن پیام ذکر شده است. در نظر داشته باشید که متداول ترین راه آلوده شدن سیستم به باج افزارها، از همین طریق می‌باشد و پس از دانلود و یا باز کردن این لینک‌ها امکان دارد در عرض چندثانیه، تمامی فایل‌های ارزشمندتان مورد حمله و آسیب جدی قرار بگیرد. بنابراین به هیچ عنوان ایمیل‌های دریافتی از اشخاص و یا افراد ناشناس را باز نکنید. اگر هم ایمیل را باز کردید، هرگز اقدام به دانلود فایل‌های ناشناس خصوصا سند و یا فایل‌های فشرده نکنید.